News : ಭಾರತವು ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಗುಜರಾತ್ನ ಕಛ್ (Kachchh) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಬೃಹತ್ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯು ಈಗ ಇಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇದು "ಹಸಿರು ಇಂಧನ" (Green Energy) ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ "ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಸಮಗ್ರತೆ"ಯನ್ನು (Biodiversity Integrity) ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಜಾಗತಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುವುದು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುವ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ :
ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಕಛ್ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಜೀವರಾಶಿಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ಬನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ:
|
ಲಕ್ಷಣಗಳು
|
ವಿವರಗಳು
|
|---|---|
|
ಹುಲ್ಲಿನ ತಳಿಗಳು
|
ಈ ಪ್ರದೇಶವು 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕಯುತ ಹುಲ್ಲಿನ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
|
|
ಆಶ್ರಿತ ಜಾನುವಾರುಗಳು
|
ಒಂಟೆಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಮೇಕೆಗಳಂತಹ ಜಾನುವಾರುಗಳ ಸಾಕಣೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
|
|
ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
|
ಹತ್ತಿರದ 'ಛಾರಿ ದಂಡ್' (Chhari Dhand) ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ರಾಮ್ಸರ್ (Ramsar) ತಾಣವಾಗಿದೆ.
|
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವು ಸಾವಿರಾರು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರವು ಕೇವಲ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದ ಈ ಜೈವಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಕೇವಲ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಭೂಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಜೀವನದ ನಾಡಿಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳು (Socio-Cultural Impacts and Local Communities)
ಬನ್ನಿ ಭೂಭಾಗವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ, ಅದು ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ (Fakirani Jat) ಅಲೆಮಾರಿ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದುದು. ಈ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯು ಜಾರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾಗಲಿವೆ:
- ಜೀವನೋಪಾಯದ ನಷ್ಟ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ ಭೂಮಿಯ (Pastureland) ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಪಶುಪಾಲನೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿರುವ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಭೀತಿ: ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಶಾನಗಳಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಭೀತಿಯಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಶುಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟಾದಲ್ಲಿ, ಅದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಜ್ಞಾನ (Indigenous Knowledge) ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸಮುದಾಯಗಳ ಈ ಆತಂಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಬೃಹತ್ ಸೌರ ಯೋಜನೆಯು ತರಬಹುದಾದ ಪರಿಸರ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳು (Challenges and Concerns of the Solar Project)
ಸುಮಾರು 4,500 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, 16 ಗ್ರಾಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಲಿರುವ ಈ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳು:
- ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಾಶ: ಸೌರ ಫಲಕಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
- ಭೌತಿಕ ಅಪಾಯಗಳು: ಸೌರ ಫಲಕಗಳಿಂದಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು (ದಿಕ್ಕುತಪ್ಪುವಿಕೆ - Disorientation) ಮತ್ತು ಅವು ಫಲಕಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭೂ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (Land Tenure issues): ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಬಂಜರು ಭೂಮಿ' (Wasteland) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಅನುಮತಿ ಸಿಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2006 (Forest Rights Act) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಿಗಬೇಕಾದ ಹಕ್ಕುಗಳ (Community Forest Rights) ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ.
ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಾಗ "ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಒಂದೇ ಮಾದರಿ" (One-size-fits-all) ಎನ್ನುವ ಧೋರಣೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭೂ-ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮತೋಲನದ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆ: ಬಹು ಆಯ್ಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ( MCQs)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (UPSC ಮಾದರಿ): ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
- ಇದು ಗುಜರಾತ್ನ ಕಛ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಪಶುಪಾಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
- ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಛಾರಿ ದಂಡ್ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ?
A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
B) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
C) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: D) 1, 2 ಮತ್ತು 3
ವಿವರಣೆ: ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಕಛ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಏಷ್ಯಾದ ಬೃಹತ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹತ್ತಿರದ ಛಾರಿ ದಂಡ್ ಒಂದು ರಾಮ್ಸರ್ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2 : ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
A) ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ
B) NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್
C) ಟಾಟಾ ಪವರ್
D) ಸುಜ್ಲಾನ್ ಎನರ್ಜಿ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B) NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್
ವಿವರಣೆ: NTPC ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಸೌರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಗೆ (FRA 2006) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
- ಫಕೀರಾನಿ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು (CFR) ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
- ಈ ಪ್ರದೇಶವು 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಯುಕ್ತ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಾನುವಾರುಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ.
- ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನಲ್ಲ.
ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ?
A. 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
B. 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
C. 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
D. 1, 2 ಮತ್ತು 3
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: B. 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
ವಿವರಣೆ: FRA 2006 ಕಾಯ್ದೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ (IFR) ಮತ್ತು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳು (CFR) ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬನ್ನಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
|
ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಹೆಸರು
|
ಸ್ಥಳ (ಖಂಡ)
|
ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಪ್ರಕಾರ
|
|
|---|---|---|---|
|
ಪ್ರೈರೀಸ್
|
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ
|
ಶೀತಲವಲಯ (Temperate)
|
|
|
ಪುಸ್ಟಾಜ್
|
ಯುರೋಪ್
|
ಶೀತಲವಲಯ (Temperate)
|
|
|
ಸ್ಟೆಪ್ಪೆಸ್
|
ಯುರೇಷಿಯಾ (ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ)
|
ಶೀತಲವಲಯ (Temperate)
|
|
|
ಮಂಚೂರಿಯಾ
|
ಏಷ್ಯಾ
|
ಶೀತಲವಲಯ (Temperate)
|
|
|
ಪಂಪಾಸ್
|
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ
|
|
